Klinik Psikolog Merve Yılmaz
10+ yıl klinik deneyim · BDT/EMDR Sertifikalı · İAÜ Psikoloji Mezunu · Klinik Psikoloji Yüksek Lisans · Son güncelleme: 21 Mayıs 2026
EMDR, travma anılarının beyin tarafından işlenmesini destekleyen, Dünya Sağlık Örgütü tarafından da onaylanan güçlü bir psikoterapi yöntemidir.
EMDR Nedir?
EMDR, travma ve TSSB süreçlerinde göz hareketleriyle duyarsızlaştırma yöntemini kullanan, Amerikan Psikoloji Derneği (APA) tarafından kanıta dayalı kabul edilen bir psikoterapi tekniğidir. EMDR, İngilizce Eye Movement Desensitization and Reprocessing ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçeye Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme olarak çevrilir. 1987 yılında psikolog Francine Shapiro tarafından geliştirilen bu yöntem, travmatik anıların beyin tarafından işlenmesine yardımcı olur.
Travma yaşandığında, bu anılar beyin tarafından tam olarak işlenemez ve "donmuş" halde kalabilir. Bu donmuş anılar, yıllar sonra bile aynı yoğunlukta hissedilebilir. EMDR, bu anıların yeniden işlenmesini destekleyerek rahatsızlığı azaltır.
EMDR Nasıl Çalışır?
EMDR seanslarında terapist, danışanın dikkatini rahatsız edici anıya yönlendirirken aynı zamanda çift taraflı uyarım (bilateral stimülasyon) uygular. Bu uyarım genellikle göz hareketleri aracılığıyla sağlanır; ancak dokunmatik titreşimler ya da sesler de kullanılabilir.
Bu çift taraflı uyarımın, REM (hızlı göz hareketi) uykusunda gerçekleşen anı işleme sürecini taklit ettiği düşünülmektedir. Araştırmalar, EMDR'nin prefrontal korteks ile amigdala arasındaki bağlantıyı güçlendirdiğini göstermektedir.
EMDR'nin 8 Aşaması
Standart EMDR protokolü 8 aşamadan oluşur:
- Geçmiş değerlendirme: Danışanın yaşam geçmişi ve hedef anılar belirlenir.
- Hazırlık: EMDR süreci açıklanır, güvenli yer egzersizleri öğretilir.
- Değerlendirme: Hedef anı, ilgili inanç ve beden duyumları belirlenir.
- Duyarsızlaştırma: Çift taraflı uyarım eşliğinde anı işlenir.
- Yerleştirme: Olumlu inanç güçlendirilir.
- Beden tarama: Bedensel gerginlik kontrol edilir.
- Kapanış: Her seans güvenli biçimde sonlandırılır.
- Yeniden değerlendirme: Bir önceki seansın etkileri gözden geçirilir.
EMDR Kimlere Uygundur?
EMDR, aşağıdaki durumlarda etkili olduğu araştırmalarla desteklenen bir yöntemdir:
- Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB)
- Çocukluk çağı travmaları
- Doğal afet, kaza, şiddet gibi tek olay travmaları
- Kaygı ve panik bozuklukları
- Yas ve kayıp
- Özgül fobiler
EMDR Ne Kadar Sürer?
Tek olay travmalarında 3-12 seans yeterli olabilir. Kompleks travma ya da çocukluk çağı travmalarında süreç daha uzun sürebilir. Her danışanın ihtiyacı farklıdır; terapi planı birlikte belirlenir. Ataköy / Bakırköy ofisinde ilk değerlendirme seansında EMDR'nin uygun olup olmadığı birlikte değerlendirilir; uygun görülen durumlarda online seans seçeneği de Türkiye genelinden mümkündür.
Kaynak: American Psychological Association — EMDR Klinik Rehberi (PTSD)